Sức khỏe tâm lý học sinh, sinh viên, những áp lực ầm thầm của thế hệ gen Z
Những năm gần đây, sức khỏe tâm lý của học sinh, sinh viên ngày càng được xã hội quan tâm. Đại học FPT tổ chức chuyên đề Hành trình chữa lành, Sức khỏe tâm lý học sinh sinh viên, những áp lực ầm thầm của thế hệ gen Z. Đằng sau hình ảnh một thế hệ năng động, sáng tạo và thích nghi nhanh với công nghệ là không ít áp lực tinh thần kéo dài, thậm chí dẫn đến khủng hoảng tâm lý nếu không được nhận diện và hỗ trợ kịp thời.
THỰC TẬP SINH MỸ THU NHẬP 90TR - 150 TR/ THÁNG
Trưởng phòng tâm lý Viện đào tạo BHIU Nguyễn Lan cùng team tổ chức chuyên đề
Khi người trẻ “mệt” dù đang ở độ tuổi sung sức nhất
Độ tuổi 16–25 thường được xem là giai đoạn nhiều cơ hội: sinh viên bước vào giảng đường đại học, người trẻ bắt đầu làm quen với môi trường lao động, xây dựng các mối quan hệ xã hội và định hình bản thân. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn có nguy cơ cao gặp các vấn đề về sức khỏe tâm lý.
Nhiều sinh viên chia sẻ cảm giác mệt mỏi kéo dài, mất động lực học tập, lo âu về tương lai nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Không ít trường hợp rơi vào trạng thái “không quá buồn, cũng không thực sự vui”, một dạng trống rỗng cảm xúc phổ biến ở người trẻ hiện nay.
Theo các chuyên gia tâm lý, đây là biểu hiện của áp lực tích tụ trong thời gian dài, khi người trẻ phải thích nghi đồng thời với học tập, tài chính, định hướng nghề nghiệp và kỳ vọng từ gia đình.
Mạng xã hội và vòng xoáy so sánh của thế hệ Gen Z
Một đặc điểm nổi bật của thế hệ Gen Z là trưởng thành cùng mạng xã hội. Việc tiếp cận liên tục với hình ảnh thành công, thành tích và lối sống “lý tưởng” trên các nền tảng số khiến nhiều sinh viên rơi vào trạng thái so sánh bản thân một cách vô thức.
Trưởng phòng tâm lý Viện đào tạo BHIU Nguyễn Lan hỏi đáp cùng sinh viên
Không ít người trẻ cho biết họ cảm thấy mình chậm hơn, kém hơn hoặc “đi sai đường” khi nhìn thấy bạn bè đồng trang lứa đạt được những thành tựu sớm. Áp lực này dễ dẫn đến tự nghi ngờ, lo âu và giảm sự tự tin, ngay cả khi bản thân đã nỗ lực rất nhiều.
Các chuyên gia nhận định rằng, mạng xã hội không trực tiếp gây ra khủng hoảng tâm lý, nhưng có thể khuếch đại cảm giác thiếu hụt giá trị cá nhân nếu người trẻ thiếu kỹ năng quản lý cảm xúc và nhận thức bản thân.
Trong khuôn khổ chương trình cô Nguyễn Lan chia sẻ hỗ trợ các bạn sinh viên coaching bản đồ thành công, tặng 100% lệ phí visa đi thực tập sinh Mỹ visa J1 và phát động chương trình từ thiện cùng sinh viên đại học FPT trong năm 2026.
Khi “tỏ ra ổn” trở thành một gánh nặng
Một vấn đề đáng chú ý ở sinh viên 16–25 tuổi là thói quen che giấu cảm xúc thật. Nhiều bạn trẻ quen nói “em ổn”, quen chịu đựng một mình và ngại tìm đến sự hỗ trợ tâm lý vì lo sợ bị đánh giá là yếu đuối.
Theo Trưởng phòng tâm lý Viện đào tạo BHIU Nguyễn Lan, không phải ai trông ổn cũng thực sự ổn. Việc liên tục kìm nén cảm xúc và ép bản thân phải tích cực có thể khiến tổn thương tâm lý sâu hơn, đặc biệt khi người trẻ thiếu không gian an toàn để được lắng nghe.
Bà cho rằng, mất động lực, giảm hứng thú với những điều từng yêu thích không phải lúc nào cũng là biểu hiện của lười biếng, mà có thể là tín hiệu cho thấy sức khỏe tâm lý đang cần được quan tâm.
Trưởng phòng tâm lý Viện đào tạo BHIU Nguyễn Lan
Sức khỏe tâm lý – một phần cần thiết của giáo dục toàn diện
Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, nhiều chuyên gia cho rằng việc quan tâm đến sức khỏe tâm lý sinh viên cần được xem là một phần của giáo dục toàn diện, bên cạnh kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp.
Việc trang bị cho người trẻ các kỹ năng như nhận diện cảm xúc, chấp nhận những giai đoạn chưa ổn, và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa khủng hoảng tâm lý.
Các mô hình tọa đàm, chương trình trải nghiệm và không gian chia sẻ về sức khỏe tinh thần đang dần xuất hiện, góp phần giúp sinh viên hiểu rằng chăm sóc tâm lý không phải là điều xa xỉ, mà là nhu cầu chính đáng trong quá trình trưởng thành.
Cần một môi trường giáo dục biết lắng nghe
Theo các chuyên gia, để cải thiện sức khỏe tâm lý cho thế hệ Gen Z, cần sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Thay vì chỉ tập trung vào thành tích, môi trường giáo dục cần tạo điều kiện để sinh viên được bày tỏ khó khăn, được lắng nghe và được hỗ trợ kịp thời.
Việc cho phép người trẻ thừa nhận sự mệt mỏi, hoang mang hay chưa xác định rõ con đường phía trước không phải là làm giảm động lực, mà là cách giúp họ xây dựng nền tảng tinh thần vững vàng hơn.
Trong một xã hội nhiều biến động, chăm sóc sức khỏe tâm lý cho học sinh sinh viên 16–25 tuổi không chỉ là vấn đề cá nhân, mà là trách nhiệm chung nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của thế hệ tương lai.
